Communicatie tussen huisartsen en patiënten in de palliatieve zorg

Type: Reeks van taken of lessen

Omschrijving: De huisarts speelt een centrale rol in de palliatieve zorg in Nederland. Hierbij is effectieve huisarts-patiënt communicatie van belang voor het aan de orde krijgen van de individuele klachten, angsten en wensen van de patiënt. De combinatie van communicatieve en medischtechnische aspecten zijn de bouwstenen voor een integrale benadering door de huisarts. Effectief communiceren met de patiënt in de palliatieve zorg kan extra moeilijk zijn door de complexiteit van de problematiek en de vaak sterke emoties door het besef van de naderende dood bij de patiënt, diens naasten en de huisarts. De grotere complexiteit komt doordat zowel lichamelijke als psychosociale en spirituele/existentiële aspecten een rol kunnen spelen. Verder kunnen verschillende blokkades de communicatie hinderen: alle betrokkenen gaan vaak op hun eigen wijze om met het balanceren tussen ‘eerlijkheid t.a.v. diagnose en prognose’ en het levend laten van hoop; soms kan een patiënt boos zijn en een huisarts zich schuldig voelen over een verlaat gestelde diagnose van de fatale ziekte; soms ziet een huisarts heel erg op tegen een euthanasieverzoek; etc. Door dergelijke blokkades kunnen belangrijke zaken onbesproken blijven en voor niet geëxpliciteerde klachten zal geen specifiek beleid afgesproken worden, waardoor de patiënt onnodig met bepaalde klachten of angsten zal blijven zitten.
De AAA-checklist die wordt beschreven in dit document is ontwikkeld voor de huisarts(-in-opleiding) en berust op onderzoek naar bevorderende en blokkerende factoren voor de huisarts-patiënt communicatie in de palliatieve zorg. Literatuuronderzoek leverde drie aandachtsgebieden voor effectieve huisarts-patiënt communicatie in de palliatieve zorg op: Aanwezig zijn voor de patiënt, Actuele onderwerpen aan de orde stellen en Anticiperen op diverse scenario’s (AAA). Door kwalitatieve studies werden nog enkele aanvullende factoren geïdentificeerd. Uiteindelijk bestaat de checklist uit 19 items, verdeeld over de 3 AAA-kopjes. In dit boekje staat onderwijsmateriaal om met deze 19 items aan de slag te gaan.
Toolbox-ID: 1581

Ontwikkelaar: ErasmusMC, Willemjan Slort

Laatst bijgewerkt: 2015

Medium:
  • Tekstueel

Onderwerpen:
  • Communicatie
  • Proactieve zorgplanning
  • Symptoombestrijding

Opleidingsniveau:
  • HBO/Bachelor
  • Master
  • Medisch specialist

Gebruikslicentie:
Ga naar materiaal